Aanvullen
Het aanvullen van een overgeheveld "vat" wijn met water - suikerstroop of gelijksoortige wijn.

Acidometer
Een methode om zuur te meten door middel van titratie, de hoeveelheid toegevoegde blauwloog is gelijk aan de aanwezige zuren.
Met een lakmoespapiertje kan men de juistheid van de meting controleren.


Afhevelen
Het in een ander vat/fles laten lopen van de wijn met de bedoeling de droesem achter te laten. ( zie afbeelding )


Alcohol
Dat kennen we allemaal wel, het ontstaat door suiker te laten vergisten waarbij koolzuurgas ontsnapt en alcohol achterblijft, dit alles onder/achter een waterslot.


Alcoholmeter
'n Eenvoudig goedkoop metertje om het alcohol percentage te meten, dit eenvoudig metertje meet niet 100 % nauwkeurig.


Appelzuur
Dit zuur komt niet uitsluitend in appels voor maar ook in ander fruit.


Appel - melkzuurgisting
Dit is een tweede gisting die spontaan ontstaat en die appelzuur omzet in het zachter smakende melkzuur,
dit gebeurt zelfs na het bottelen.


Barnsteenzuur
Dit zuur bevordert  de gisting, ik gebruik een mengsel van barnsteenzuur - appelzuur en citroenzuur,
ooit eens gelezen en zo blijven doen.


Bentoniet
'n Kleisoort in korrelvorm uit afkomstig uit Amerika die gebruikt wordt als klaringsmiddel bij troebele wijn.


Berkensap wijn
Wijn gemaakt van in het voorjaar afgetapt berkensap.
In Rusland zijn hele berkenbossen afgestorven van het te veel aftappen van sap.
Je mag maar 2 - 3 liter per jaar aftappen en het boorgat moet goed woeden dichtgemaakt.


Bezinksel of sediment
Het uitzaksel uit een tot rust komende fles?vat wijn. Dit kan bestaan uit gistcellen of uit microscopische
kleine vruchtdeeltjes.
Dit helder worden duurt enige tijd.
Professionele wijn wordt onder hoge druk gefilterd om helder te worden.


Blauwloog
Een vloeistof gebruikt bij de zuur bepaling.
Het aanwezige zuur in sap of wijn is even groot als de toegevoegde blauwloog.


Bottelen
Het in flessen doen van wijn en en eventueel kurken.


Citroenzuur
Een zuur dat algemeen gebruikt wordt in de levensmiddelen industrie en te koop is in kristalvorm.

Droesem
Dit is hetzelfde als bezinksel, zakt geleidelijk naar de bodem.
De heldere wijn kan er zo worden afgeheveld.

Druivenconcentraat
Geconcentreerd druivensap waaruit door toevoeging van water druivensap ontstaat.
Het wordt ook gebruikt om een wijn te versterken van smaak en body.


Dessertwijn
Vaak een witte wijn met behoorlijk suikergehalte en body.


Enzymen
Enzymen zijn gemaakt van natuurlijke grondstoffen.
Zij breken stoffen zoals pectine en zetmeel af en hierdoor wordt de wijn in een later stadium sneller helder.


Flesziekte
De wijn is na het bottelen zo in beweging geweest en vaak in aanraking met zuurstof dat de wijn hierna aan rust toe is.
Na enkele weken herstelt dit zich.


Fiche
Een door mij zelf ontworpen formulier dat bij elk brouwsel wordt ingevuld en bijgehouden tot en met het bottelen.
Alle bewerkingen staan hierop, hoeveelheid vruchten - soort gist - hoeveelheid suiker enz.
Als laatste komt de smaak - kleur en uiterlijk er op te staan.


Gistingsvat
Dit kan een grote fles zijn 10 of 15 Liter maar ook een kunststof vat.
Afgesloten met een waterslot vind hier de gisting plaats.
Vaak vind in een echt vat de pulpgisting plaats omdat dit regelmatig moet worden kunnen door geroerd.
In een 10 of15 liter fles doet men vaak de sapgisting en dat is dan ook een gistingsvat.


Giststopmiddel
'n Middel om de actieve gisting stop te zetten zodat niet alle suiker vergist.


Gistvoedingszout
Vaak zo genoemd omdat er voedingszouten in zitten voor de gist.
Het is voeding om de gisting sneller en regelmatiger te laten verlopen. Bevat ook suikers - vitaminen en mineralen.


Glycerine
Een stof die ontstaat bij het maken van wijn. Bij de ene vrucht gaat het gemakkelijker dan bij de andere.
In bramenwijn ontstaat gemakkelijk glycerine. Je kunt het ook zelf toevoegen, het zoet enigszins.
Het laat zich in wijn zien als de traag zakkende rand die ontstaat bij het walsen (draaien) van wijn in een glas.


Hydrometer
Een meter waarmee het Soortelijk Gewicht gemeten kan worden van een vloeistof. (berust op dichtheid)
Hoe zwaarder de vloeistof hoe minder diep deze er in zakt.


Kalium sorbaat
Middel om gisting te stoppen, moet altijd gebruikt worden in combinatie van sulfiet.
Tegenwoordig zijn er betere middelen in de handel om de gisting te stoppen.
Ik doe dit altijd als mijn wijn is afgeheveld en voeg het toe om de wijn niet helemaal droog te laten worden.


Klaren
Het uitzakken van de wijn, dus het helder worden. Fijne deeltjes zakken naar de bodem, zie droesem.


Klaringsmiddel
Middel om het helder worden te bespoedigen.
Enkele veel gebruikte middelen zijn : Gelatine - kipeiwit - gemalen eierschalen - bentoniet en kiezelzuur.
Ook de professionele wijnmaker gebruikt vaak kipeiwit.


Kleuromslag
Het moment waarbij de te meten wijn van kleur verandert door toevoeging van blauwloog - zie acidometer.
De aanwezige hoeveelheid zuur is dan even groot als de toegevoegde blauwloog.
Zo kan men precies zien hoe veel zuur er in een liter wijn zit.


Krimpcapsule
Een kunststof huls die om de flesopening wordt gedaan en die door verwarming krimpt.
De nek van de fles en de kurk zijn dan afgesloten.
Dient tevens als decoratie van de fles, kan goud - wit - rood of zwart zijn.

Koolzuurgas : Als de suiker vergist ontstaat er alcohol en koolzuurgas.
Doordat het gistingsvat is afgesloten met een waterslot, ontsnapt de koolzuurgas en de alcohol blijft achter.
Zonder waterslot vermeerderd de gist zich en ontstaat geen alcohol. ( bv bij een starter )


Kurk
De echte kurk wordt tegenwoordig wel vervangen door kunststof.
Ik denk dat de Franse wijnen voorlopig niet worden voorzien van kunststof afsluiting.
Wijn moet worden afgesloten met kurk want die ademt en hoort bij een natuurproduct als wijn.


Kurkapparaat
Er zijn verschillende soorten in de handel, het afgebeeld apparaat werkt licht en gemakkelijk.           
Eenvoudige  middelen zijn er ook maar dat werkt met een hamer

Lactose
Dit is een suiker die in melk voor komt, de melksuiker.
Deze suiker wordt ook gebruikt om wijn aan te zoeten en is bijna niet vergistbaar.


Looizuur of Tannine
Dit product komt voor in schil en stelen van druiven. Ook in de stelen van ander fruit komt het voor.
Het zorgt er voor dat wijn houdbaar is.
Jonge wijn bevat vaak veel tannine die in de loop van de jaren verdwijnt.
Soms zijn jonge wijnen snel drinkbaar.


Lakmoespapier
Strookjes papier die verkleuren bij aanraking met zuur.
Is de vloeistof neutraal dan verkleurt het papiertje niet.
Kan gebruikt worden om te controleren of de zuurmeting met blauwloog correct is uitgevoerd.


Maltose
Moutsuiker die ontstaat bij het mouten van graan, hieruit ontstaat de alcohol in bier.
Ook jenever wordt vaak uit stookwijn met mout gedistilleerd.
 

Mede
Drank uit de oudheid en 'n puzzelwoord. Deze drank wordt gemaakt met honing.
Men kan ook druivensap of ander sap gebruiken met honing.
Dit mag dan dus vruchtenmede of druivenmede genoemd worden.


Medium wijn
Een wijn tussen droog en zoet in. Het Soortgelijk Gewicht ligt tussen 1000 en 1010.


Na-gisting
Het opnieuw gaan gisten als de wijn al helder is.
Dit kan gebeuren voor of na het bottelen.
Na het bottelen ontstaat een mousserende wijn of ............ alle kurken ploffen er af.
Ik spreek uit ervaring en ik had ook nog enkele flessen weg gegeven.


Neerslagkalk
Een poeder dat het zuur neutraliseert in vruchtensap.
Wordt ook gebruikt in de keuken voor b.v. rabarber minder zuur te maken. is eigenlijk gemalen krijt.
10 gram neutraliseert 14 gram zuur.


Noferm
Een moderne versie om actieve gisting te stoppen zodat er wat restsuiker over blijft.
Het kan anders gebeuren dat de gisting door gaat tot alle suiker op is.

Overhevelen : zie afhevelen.


Oxaalzuur
'n Licht giftig zuur dat voorkomt in blad en stelen van rabarber.
Het is dan ook aan te raden een stuk van de onder en bovenkant van rabarber af te snijden.


Pectaroma
Een enzymen die pectine afbreekt in vruchten. ( bevorderd het helder worden )


Pectine
De stof die zorgt dat de jam stijf wordt. Zit niet in alle vruchten even veel,
Kan zorgen voor troebele wijn.


P.H. waarde
De waarde aan zuur in sap of wijn maar ook van je grond, eigenlijk van alles.


Pulpgisting
'n Methode van vergisten waarbij de hele vruchten worden gebruikt.
Bij deze methode komen meer kleur en smaakstoffen vrij, dit wordt gebruikt bij rode en Rosé wijnen.
Kort de schil laten mee gisten levert rosé op.


Restsuiker
De suikers die aanwezig zijn nadat de gisting is gestopt. Duitse wijnen bevatten altijd veel restsuiker.
Om deze redenen proeft men dan ook het hoge zuurgehalte niet.

Rohament P
Ook een enzymen die de harde schil van vruchten afbreekt zodat meer smaak en kleurstoffen vrij komen.
Deze preparaten zijn allemaal gebaseerd op natuurlijke producten.


Rubber kap
Dit is een kap die op een 10 - 15 L fles wordt gedaan voorzien van een waterslot.
Het waterslot zorgt er voor dat tijdens de gisting het koolzuurgas ontsnapt en de alcohol achter blijft.


Sapgisting
Methode van vergisten waarbij het gewonnen sap tot gisten wordt gebracht in een gistingsvat.
Sap kan men winnen door centrifuge - diepvriezen of met een sapketel.


S.G. - Soortgelijk Gewicht
Dit is te meten met de hydrometer of densimeter. Het geeft een getal aan dat dat via een tabel om te rekenen is.
Men kan dan zien hoeveel suiker in de vloeistof aanwezig is.


Starter
Een kleine hoeveelheid sap met extra suiker - voedingszout en vitaminen wordt onder ideale omstandigheden
te gisten gezet, afgesloten met een prop watten.
Op deze manier vermenigvuldigen de gistcellen zich en gaat een grotere hoeveelheid sap of pulp sneller gisten.


Sulfiet
Een stof die in tablet of poedervorm wordt opgelost in water om gereedschap en wijnflessen mee te ontsmetten.
Het wordt ook toegevoegd aan fruit en sap om wilde gistcellen te doden zodat men met een
reincultuur kan beginnen.

Tannine : zie looizuur.


Walsen
Het ronddraaien van wijn in een glas.


Waterslot
Een waterslot zorgt er voor dat het koolzuurgas tijdens de gisting kan ontsnappen.
Ze zijn er in verschillende modellen en worden gevuld met water. In laboratoria noemt men het een bellenteller.

Wilde gist : Op bijna alle vruchten komen wilde gistcellen voor.
Op de druiven in bepaalde streken bepalen zij samen met de grondsoort en het druivenras de smaak van de wijn.


Wijnsteenzuur
Een zuur dat als de hoeveelheid zuur in de wijn te groot is, vaak neerslaat op de wand en bodem van het gistingsvat.
In de wijnstreek slaat het vaak neer in de houten vaten.

Zoete wijn : Wijn waarvan het S.G. ligt tussen de 1010 en 1025..